زایمان زودرس چرا اتفاق می افتد؟ علل علمی و راهکارهای پیشگیری

طب اصیل: به گزارش طب اصیل، متخصص زنان و زایمان اظهار داشت: زایمان زودرس یکی از چالش های جدی دوران حاملگی است که می تواند به علل مختلفی همچون آناتومی غیرطبیعی رحم، عفونت ها، چندقلویی و استرس بالا رخ دهد.
زهرا طاولی رئیس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت، متخصص زنان و زایمان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با خبرنگار مهر در ارتباط با دلایل و جلوگیری از زایمان زودرس اظهار داشت: زایمان زودرس یکی از چالش های جدی دوران حاملگی است که می تواند به علل مختلفی همچون آناتومی غیرطبیعی رحم، عفونت ها، چند قلویی و استرس بالا رخ دهد. شناسایی عوامل مستعد کننده طی مراقبت های حاملگی به هنگام، نقش کلیدی در جلوگیری از این وضعیت دارد.

وی افزود: یکی از مهم ترین علل زایمان زودرس، ناهنجاری های مادرزادی رحم مانند رحم دوشاخ یا کوتاه بودن طول سرویکس است. این وضعیت می تواند مانع از ادامه حاملگی تا انتهای دوره طبیعی شود. در این موارد، جراحی های پیشگیرانه ای برای بستن دهانه رحم صورت می گیرد تا از باز شدن زودهنگام آن جلوگیری شود.

طاولی اذعان کرد: عفونت های دوران بارداری، بخصوص عفونت های دستگاه تناسلی و ادراری، هم از عوامل شناخته شده در شروع انقباضات رحمی هستند. درمان بموقع این عفونت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد تا از شروع روند زایمان قبل از موعد جلوگیری شود.

رئیس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت اضافه کرد: در حاملگی های چندقلویی هم احتمال زایمان زودرس بیشتر است، چونکه معمولا رحم برای نگهداری یک یا دو جنین به صورت کامل ظرفیت دارد. بنابراین در روش های درمان ناباروری مانند IVF، پزشکان سفارش می کنند از کاشت چندین جنین پرهیز شود.

نقش استرس در تحریک زایمان زودرس

طاولی در ادامه اظهار داشت: استرس مزمن از راه آزادسازی هورمون های خاص می تواند محرک انقباضات زودهنگام رحمی باشد. در شرایط بحرانی، مانند رویدادهای اضطراب آور اجتماعی یا خانوادگی، افزایش رجوع زنان آبستن با علایم انقباضات رحمی گزارش می شود. با دوری از محیط های استرس زا و بهره برداری از مشاوره روانشناسی، این علایم قابل کنترل خواهد بود.

سابقه زایمان زودرس و مراقبت های ویژه در بارداری

این متخصص زنان و زایمان خاطرنشان کرد: در مادرانی که سابقه زایمان زودرس در حاملگی های پیشین دارند، احتمال تکرار این وضعیت وجود دارد. به همین دلیل، ضروری است این گروه از مادران تحت نظارت دقیق تری قرار گیرند و در صورت نیاز، به مراکز مجهز به خدمات ویژه نوزادان نارس ارجاع داده شوند.

وی متذکر شد: برخی بیماری های زمینه ای مادر مانند اختلالات جفتی یا چسبندگی غیرطبیعی جفت هم می توانند منجر به زایمان زودتر شوند تا ازبروز حوادث اورژانسی جلوگیری شود. در چنین مواردی، برنامه ریزی برای زایمان درزمان از پیش تعیین شده و با آمادگی تیم چند تخصصی و آماده بودن خون و فرآورده صورت می گیرد.

مصرف دخانیات و مواد مخدر، عامل بروز زایمان زودرس

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران عنوان کرد: مصرف سیگار، الکل و سایر مواد مخدر از عوامل جدی در افزایش بروز زایمان زودرس بحساب می آید. ترک این عادات بخصوص در دوران حاملگی از الزامات حفظ سلامت مادر و جنین است.

وی ادامه داد: در صورتیکه مادر سابقه زایمان زودرس داشته باشد، باید حتما این مورد را به پزشک اعلام کند. در صورت بروز علائمی مانند ترشحات غیرطبیعی یا عفونت، پیگیری فوری و درمان ضروری است. همچنین، بررسی وضعیت جفت در مادرانی که سابقه سزارین یا جراحی رحم دارند هم ضروریست.

عوارض حاملگی و لزوم مراقبت های تخصصی

طاولی مطرح کرد: برخی مادران به علت تغییرات هورمونی ناشی از جفت، امکان دارد در طول حاملگی گرفتار مشکلاتی مانند فشار خون حاملگی یا مسمومیت حاملگی شوند. این اختلالات می توانند به افزایش فشار خون، ورم، دفع پروتئین و حتی تشنج منجر شوند و سلامت مادر و جنین را تهدید کنند. در چنین شرایطی، احتیاج به مراقبت های مستمر، مشاوره تغذیه و بررسی دقیق پزشکی بیشتر احساس می شود.

اهمیت مراقبت های مستمر در مراکز درمانی و بهداشتی

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران تصریح کرد: مادرانی که در گروه حاملگی های نیازمند مراقبت ویژه قرار دارند، باید به صورت منظم تحت ارزیابی قرار گیرند. مراکز عرضه خدمات بهداشتی فهرست مشخصی از این افراد دارند و از راه تماس تلفنی یا رجوع حضوری با فواصل زمانی کوتاه تر، وضعیت آنان را رصد می کنند.
سفارش هایی برای مادر آبستن در دوران بحران

رئیس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت افزود: ورزش ملایم، رژیم غذایی سالم و مصرف داروهای تجویزی مطابق دستور پزشک همچون اقدامات کلیدی در دوران حاملگی است. مادران باید مدارک پزشکی، دفترچه مراقبت ها، نتایج آزمایش ها و سونوگرافی ها را همیشه همراه داشته باشند، بخصوص هنگام مسافرت یا رفتن به مراکز درمانی دیگر. وی خاطرنشان کرد: استفاده از آب شرب سالم، پرهیز از فست فود و نوشیدنی های شیرین و مضر، افزایش تعداد وعده های غذایی با حجم کمتر، و مدیریت استرس از دیگر سفارش های حیاتی در دوران حاملگی است. طاولی تصریح کرد: در صورت داشتن هرگونه پرسش یا نگرانی، مادران می توانند از خدمات تلفنی سامانه مشاوره مامایی «۴۰۳» که از زمان همه گیری کرونا فعال شده، استفاده نمایند. این سامانه با حضور کارشناسان مامایی، به سوالات مادران پاسخ داده و بازخورد مثبتی از جانب جامعه دریافت کرده است.

منبع: tebeasil.ir