پایش ویروس های منتقله از خون با فناوری بومی

به گزارش طب اصیل، معاون آموزشی و پژوهشی مؤسسه عالی طب انتقال خون اظهار داشت: بیماریهای قابل انتقال از راه خون، مساله مهمی در انتقال خون وسلامت خون است و غربالگری این عوامل ویروسی با چالشهای زیادی در جهان روبرو است.
به گزارش طب اصیل به نقل از ایسنا، مرکز تحقیقات فراورده های بیولوژیک و سلامت خون وابسته به مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ایران مرکز تحقیقاتی تازه تاسیسی است که در زمینه مقالات علمی موفق عمل کرده است به نحوی که در سال قبل ( ۲۰۲۵) ۱۲ مقاله با وابستگی به این مرکز تحقیقات در مجلات نمایه های نوع یک به چاپ رسیده است. همینطور ۱۱ رساله دانشجویان کارشناسی ارشد و ۵ رساله دانشجویان مقطع PhD در این مرکز تحقیقات در حال اجرا می باشد.
به گزارش وبدا، دکتر مهتاب مقصودلو، معاون آموزشی و پژوهشی مؤسسه عالی طب انتقال خون ضمن اعلام این مطلب اضافه کرد: بیماری های قابل انتقال بوسیله خون، مساله مهمی در انتقال خون وسلامت خون است و غربالگری این عوامل ویروسی با چالشهای زیادی در دنیا روبروست.
وی تشریح کرد: بطور پیوسته جهش در ژنوم ویروسها می تواند منجر به ایجاد ویروسهای نو پدید و باز پدیدی شود که تشخیص و شناسایی این ویروسها به کمک کیتهای حساس با فناوری های روز ممکن است.
دکتر مقصودلو یکی از اهداف اصلی این مرکز تحقیقات را شناسایی، تشخیص و پایش عفونتهای قابل انتقال از راه خون و به کارگیری تکنولوژی های جدید برای کاهش بار پاتوژنها دانست و اضافه کرد: تحقیقات در زمینه فراورده های بیولوژیک از دیگرماموریت های اصلی این مرکز است.
دکتر شریفی رئیس مرکز تحقیقات هم در مورد پروژه های درحال اجرا و بخشهای زیر مجموعه آن مطرح کرد: هم اکنون ۳۰ طرح پژوهشی در رابطه با اهداف مرکز تحقیقات تصویب و درحال اجراست که از با اهمیت ترین طرحهای فناورانه و درحال اجرا در این مرکز تحقیقات، طراحی و ساخت کیت تشخیص ملکولی آربو ویروسها است. از این گروه ویروسها، ویروس دنگی در مراکز انتقال خون جهان مورد توجه قرار گرفته است. البته طبق الزامات مراجع بین المللی فقط در شرایط خاص مانند اپیدمی بیماری نیاز به غربالگری اهداکنندگان خواهد بود.
وی ادامه داد: این ویروس در تعدادی از استان های جنوبی کشور در افرادی که تردد با کشورهای همسایه و همجوار داشتند، گزارش شده است، بنابراین برای حفظ سلامت جامعه و همینطور سلامت خون و فرآورده ها ضروری است شیوع آن درکشور پایش شود.
شریفی تصریح کرد: درحین مصاحبه و مشاوره با داوطلبان اهدای خون، افرادی که سابقه مسافرت به مناطق آندمیک این ویروس همچون کشورهای همجوار را داشته باشند و یا هرگونه علایم ناشی از بیماری را نشان دهند شناسایی و برای بازه زمانی محدودی تا سلامت کامل از اهدای خون معاف می گردند.
وی توضیح داد: البته احتمال دارد داوطلبان اهدا به واسطه سفر توسط پشه ناقل آلوده شده و بدون علامت بالینی باشند. در این موارد بوسیله آزمایش با این کیتها می توان آلودگی آنها به ویروس دنگی را بررسی کرد. کیتهای فوق امکان شناسایی آلودگی افراد را با روش سرولوژیک و ملکولی مهیا می کند تا بتوان بدون نیاز به کیتهای وارداتی پایش جامعه و داوطلبان اهدای خون را در صورت نیاز انجام داد.
شریفی اضافه کرد: هم اکنون در یک پروژه تحقیقاتی مصوب در این مرکز تحقیقات که در ۴ استان کشور با هدف پایش اهداکنندگان خون به انجام می رسد. تاکنون هیچ مورد مثبتی از تب دنگی دیده نشده و این شواهد می تواند به تصمیم گیری سیاستگذاران سلامت خون کمک نماید.
تولید این کیت و کیتهایی برای سایر آربو ویروسها می تواند به کشورهای منطقه هم عرضه شده و به سلامت جامعه و خون در کشورهای همسایه کمک نماید، بنابراین تهیه کیت تشخیص مولکولی ویروس چیکون گونیا هم بعنوان یک رساله دانشجویی در دست اقدام هست.
وی از یک طرح فناورانه در زمینه فراورده های بیولوژیک آگاهی داد و اظهار داشت: در این طرح تولید پروتئینهای نو ترکیب گروه های خون برای شناسایی آلو آنتی بادیها درحال اجراست.
موسسه در زمینه های مذکور خصوصاً سلامت خون پیش از آغاز رسمی فعالیت مرکز تحقیقات فراورده های بیولوژیک و سلامت خون هم کارهای گوناگونی داشته است، همچون این فعالیت ها می توان فعالیت لابراتوار ویروس شناسی و بایو بانک نمونه های مثبت بیماری های منتقله از راه خون را نام برد که حالا زیرمجموعه این مرکز تحقیقات هستند.
شریفی تصریح کرد: یکی از راهکارهای مهم برای شناسایی هرچه بیشتر نمونه های حاوی ویروس، افزایش حساسیت روشهای آزمایشگاهی مرسوم می باشد. به همین دلیل طرحی مصوب شده تا موارد شناسایی شده در شیوه های ملکولی با حساسیت بسیار زیاد، بوسیله دیگری هم تست و تایید شوند.
رئیس مرکز تحقیقات بیولوژیک اضافه کرد: یکی از اهداف مهم برای فعالیت های فناورانه فوق، آمادگی لازم و توانمندسازی نیروی انسانی برای پاسخ در شرایط اپیدمی ویروسهای نوپدید تا زمان امکان تأمین کیت در جهان است.
وی ادامه داد: در مجموع می توان گفت درحال بررسی استقرار روشها و انجام طرح هایی هستیم که چشم انداز آمادگی برای پاسخ در شرایط اپیدمی ویروسهای نوپدید یا با روشهای پاتوژن یا فناوری کیتهای ساخت داخل در شرایط اپیدمی برقرار شود. کسب مرجعیت علمی در زمینه سلامت خون یکی دیگر از اهدافی است که در برنامه های آینده دنبال می نماییم.
قابل ذکر است مرکز تحقیقات فرآورده های بیولوژیک و سلامت خون با هیآت موسسی متشکل از دکتر شریفی استاد ویروس شناسی، دکتر موسوی حسینی، استاد گروه فراورده های بیولوژیک، دکتر امینی استاد گروه صدمه شناسی و دکتر مقصولو استاد پزشکی اجتماعی و دکتر کریمی متخصص بیماری های عفونی باتوجه به رزومه علمی و حیطه تخصصی موفق به کسب مجوز اصولی شده است.
بطور خلاصه، تولید این کیت و کیتهایی برای سایر آربو ویروسها می تواند به کشورهای منطقه هم عرضه شده و به سلامت جامعه و خون در کشورهای همسایه کمک کند، بدین سبب تهیه کیت تشخیص مولکولی ویروس چیکون گونیا هم به عنوان یک رساله دانشجویی در دست اقدام هست. وی اضافه کرد: در مجموع می توان گفت در حال بررسی استقرار روشها و انجام طرح هایی هستیم که چشم انداز آمادگی برای پاسخ در وضعیت اپیدمی ویروسهای نوپدید یا با روشهای پاتوژن یا فناوری کیتهای ساخت داخل در وضعیت اپیدمی برقرار شود. قابل ذکر است مرکز تحقیقات فرآورده های بیولوژیک و سلامت خون با هیآت موسسی متشکل از دکتر شریفی استاد ویروس شناسی، دکتر موسوی حسینی، استاد گروه فراورده های بیولوژیک، دکتر امینی استاد گروه لطمه شناسی و دکتر مقصولو استاد پزشکی اجتماعی و دکتر کریمی متخصص بیماریهای عفونی با عنایت به رزومه علمی و حیطه تخصصی موفق به کسب مجوز اصولی شده است.