آیا سرکه سیب برای کبد چرب مفید است؟

فاخره بهبهانی: بگفته یک متخصص تغذیه، سرکه سیب اصولا کبد را سم زدایی نمی کند، اما ممکنست در شرایط خاص خصوصاً در افراد در معرض بیماری کبد چرب اثرات محافظتی محدودی داشته باشد.
دکتر فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در گفتگو با خبرآنلاین می گوید: یکی از رایج ترین ادعاها درباره ی سرکه سیب نقش احتمالی اش در «سم زدایی کبد» است. اما واقعیت علمی، کمی متفاوت می باشد. سرکه سیب اصولا کبد را سم زدایی نمی کند، اما ممکنست در شرایط خاص، خصوصاً در افراد در معرض بیماری کبد چرب در رابطه با اختلال عملکرد متابولیک، اثرات محافظتی محدودی داشته باشد. این اثرات بیشتر به بهبود متابولیسم و کاهش عوامل زمینه ساز لطمه کبدی مربوط می شود و نه پاکسازی مستقیم سموم.

چگونه سرکه سیب می تواند بر کبد چرب موثر باشد؟

بیماری کبد چرب در رابطه با اختلال عملکرد متابولیک ارتباط نزدیکی با به هم خوردن تعادل باکتری های مفید و مضر روده دارد. این عدم تعادل می تواند سبب ورود سموم باکتریایی به جریان خون شود که در نهایت به کبد می رسند و التهاب ایجاد می کنند. برخی ترکیبات موجود در سرکه سیب مانند اسید استیک و پلی فنول ها در مطالعات حیوانی نشان داده اند که می توانند تعادل میکروبی روده را بهبود دهند و فشار التهابی وارد بر کبد را کاهش دهند.

از طرفی مقاومت به انسولین یکی از عوامل اصلی در بروز تجمع چربی در کبد است. زمانیکه سلول ها به انسولین پاسخ مناسبی نمی دهند، کبد مجبور می شود مقادیر بیشتری چربی تولید و ذخیره کند. شواهد محدودی وجود دارد که نشان میدهد سرکه سیب ممکنست به بهبود حساسیت به انسولین کمک نماید و از این راه تولید بیش از اندازه چربی در کبد را کم کند. سرکه سیب حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی است که نقش برجسته ی در رفع التهاب و لطمه سلولی دارد و می تواند شدت لطمه کبدی ناشی از رژیم های غذایی پرچرب را کم کند و به حفظ عملکرد طبیعی کبد کمک نماید.

اما تا چه حد می توان به اثرات سرکه سیب اعتماد کرد؟

با وجود تمام ادعاها باید توجه داشت که شواهد علمی قوی در انسان ها محدود است. بیشتر مطالعات انجام شده روی حیوانات بوده و پژوهش های انسانی کوچک و باکیفیت پایین هستند. برخی بررسی ها نشان داده اند که مصرف روزانه سرکه سیب می تواند به بهبود کلسترول تام و قند خون ناشتا کمک نماید، اما تأثیر قابل توجهی بر انسولین یا کلسترول بد دیده نشده است. این موضوع سبب می شود نقش محافظتی سرکه سیب در مقابل بیماری کبد چرب هنوز قطعی نباشد. در هر حال مصرف متعادل سرکه سیب به طور معمول بی خطر است و در صورت استفاده صحیح احتمال بروز عوارض جدی کم خواهد بود.
سرکه سیب اصولا کبد را سم زدایی نمی کند، اما ممکنست در شرایط خاص، خصوصاً در افراد در معرض بیماری کبد چرب در رابطه با اختلال عملکرد متابولیک، اثرات محافظتی محدودی داشته باشد.
البته افراد با بیماری های زمینه ای یا مصرف کنندگان برخی داروها باید با احتیاط ان را مصرف کنند. مقدار نسبتا ایمن مصرف سرکه سیب حدود یک قاشق غذاخوری در روز است که بهتر است در یک لیوان آب رقیق شود. این کار به کاهش تحریک معده و گلو کمک می نماید. البته در تعدادی افراد حتی مصرف کم سرکه سیب می تواند سبب ناراحتی گوارشی، حالت تهوع یا سوزش گلو شود. این علایم بطور معمول با رقیق سازی مناسب و مصرف همراه غذا کاهش می یابند.
سم زدایی کبد با سرکه سیب پایه علمی ندارد
تصور رایج درباره ی «سم زدایی کبد» با سرکه سیب پایه علمی ندارد. کبد بطور طبیعی وظیفه سم زدایی بدن را بر عهده دارد و هیچ نوشیدنی یا ماده غذایی نمی تواند این پروسه را بطور معجزه آسا تقویت کند. مصرف بیش از اندازه سرکه سیب حتی می تواند خطرناک باشد و مشکلاتی مانند فرسایش مینای دندان، لطمه مری، تداخل دارویی و در موارد نادر کاهش شدید پتاسیم خون یا لطمه کبدی ایجاد نماید. درنتیجه سرکه سیب نوشیدنی جادویی برای پاکسازی کبد نیست، اما مصرف متعادل آن ممکنست بوسیله بهبود متابولیسم، کنترل قند خون و کاهش التهاب، نقش حمایتی محدودی برای سلامت کبد داشته باشد. بهترین راه حفظ سلامت کبد بازهم پیروی از رژیم غذایی متعادل، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از مصرف بی رویه الکل و غذاهای فرآوری شده است.