گفت وگو با محمدعلی جعفریه نشر کتاب چگونه زنده می ماند؟

طب اصیل: محمدعلی جعفریه با اشاره به اینکه ما کشور آمارها هستیم و فقط می خواهیم آمار بدهیم، باور دارد اگر دولت به وظیفه خود عمل کند، نشر کتاب ادامه دار می شود.
این ناشر در گفتگو با ایسنا درباره ی تأثیر تک نرخی شدن ارز و به تبع آن حذف ارز ترجیحی کاغذ بر نشر کتاب در کشورمان، اظهار نمود: بالاتر از ۴۰ سال است که صنعت نشر با کاغذ با ارز دولتی یا ارز ترجیحی درگیر است که در مقاطع مختلف موجب برهم خوردن بازار نشر شده بود؛ اوایل که فاصله قیمت کاغذ دولتی با بازار آزاد زیاد بود، خیلی ها به هوای کاغذ جواز نشر گرفتند. آنها کاغذ را در میدان بهارستان می خریدند و در ظهیرالاسلام می فروختند و سودی که می کردند برابری می کرد با این که بخواهند چند سال کتاب چاپ کنند؛ ازاین رو ترجیح می دادند کاغذ را در بازار آزاد بفروشند و عطای کار نشر را به لقایش ببخشند.
او با اعلان اینکه با ادامه دار شدن اختصاص کاغذ دولتی وابستگی نشر به کاغذ دولتی افزایش پیدا کرد، اظهار داشت: سوای قضیه فساد، کاغذ دولتی به ناشران کمک می کرد تا کتاب ارزان تر انتشار یافته و به دست خریدار برسد. با شرایط به وجودآمده و حذف ارز ترجیحی و تغییر اولویت ها، کاغذ از نظر دولت کالایی استراتژیک نیست. البته مسئله ای که وجود دارد این است که اگر بانک مرکزی بموقع ارز را در اختیار تاجران بگذارد و قیمت ارز ثابت شود، ناشر می تواند خودرا با قیمت وفق بدهد و کتاب منتشر کند.
جعفریه افزود: زمانیکه ناشر کاغذ را گران تر می خرد طبعا قیمت کالای تولیدی اش بالاتر می رود، ناشر نمی تواند از سود خود و یا حقوق مؤلف بگذرد، البته خوشبختانه ناشران ما که کتاب تولید می کنند به کمترین سود قانع هستند و می کوشند کتاب با قیمت مناسب تر در اختیار خانواده ها قرار بگیرد و ناشران سودی را که تولیدکنندگان کالاهای دیگر می برند، نمی برند و کتاب منتشر می کنند.
مدیر نشر ثالث درباره ی این که وظیفه دولت چیست، اظهار داشت: وظیفه دولت این است که وظیفه خودرا انجام دهد. انجام ندادن وظیفه مشکل ساز شده است. شما بعنوان یک دانشجو، محقق، دانش آموز یا استاد دانشگاه اگر به کتابی برای مطالعه نیاز داشته باشید، باید صددرصد کتاب را خریداری کنید حتی اگر پنج صفحه از آنرا لازم داشته باشید. کتابخانه های ما بدون کتاب های روز هستند و چندین سال است که مخزن های کتابخانه ها با کتاب های سلیقه ای و کتاب هایی که طبق روابط فروخته شده، پر شده است. کتابخانه های ما تهی هستند. اگر دولت کار خودرا بکند و شهرداری ها درصدی از بودجه خودرا به کتابخانه های عمومی بدهند تا نهاد کتابخانه ها بدون رابطه و زدوبند و با انتخاب صحیح توسط کارشناسان کتاب ها را خریداری کند، انتشار کتاب ادامه خواهد داشت؛ در غیر این صورت دودش به چشم خواننده ها می رود.
جعفریه اشاره کرد: اگر دولت وظیفه خودرا انجام دهد و بتواند مخازن کتابخانه ها را پر کند تا مردم مجبور نباشند هر کتابی را که می خواهند بخوانند، خریداری کنند ناشر می تواند کتاب را به قیمت روز بفروشد و به کار خود ادامه دهد و یا طیف خاصی که توانایی خرید کتاب دارند و یا از خرج های دیگر زندگی شان برای کتاب می زنند، کتاب را خریداری کنند. بدین سان کتاب های جدید چاپ می شود. تیراژ ۲۰۰ تایی و ۳۰۰ تایی کتاب برای جامعه ۹۰ میلیونی ما فاجعه است. شاخصه رشد هر ملتی از تیراژ و عناوین کتاب هایش مشخص می شود. ما متاسفانه همه این ها را ول کرده ایم و ادعا می نماییم کشور فرهنگی هستیم. فقط ادعا داریم و کاری صورت نمی گیرد. همه به فکر رابطه های خود هستند.
او درباره ی این که با عنایت به تعداد زیاد مجوزهای نشر باید در صنعت نشر و صدور مجوز بازبینی صورت بگیرد، اظهار داشت: بارزترین شاخصه کشورمان این است که آمار بدهد و بگوید ۲۲ هزار ناشر داریم، در حالیکه در هیچ جای دنیا و اروپا هم این تعداد ناشر نداریم یا نمونه دیگر تعداد شرکتهای هواپیمایی ایران است، ما بیشتر از کشور چین که جمعیت میلیاردی دارد، شرکت هواپیمایی داریم. همه این ها در ارتباط با آمار است. اما باید ببینیم چقدر از این ناشران فعال هستند؟ فکر نمی کنم ۱۰۰ نشر فعال باشند و کار اصلی شان نشر باشد و در سال ۴۰ عنوان کتاب منتشر کنند. این ها آمار است و کاری نمی شود کرد و یا نمی خواهند کاری بکنند.
این ناشر در انتها اظهار داشت: هر دولتی که بیاید می کوشد آمار را بالا ببرد اما حیف و میل های زیادی در بودجه بابت این آمارها به انجام می رسد. شما اگز ۱۰۰ ناشر داشته باشید، بودجه ای را که دارید به ۱۰۰ نشر اختصاص می دهید و از آنها کتاب می خرید اما زمانیکه ۲۲ هزار نشر داشته باشید، نمی توان خیلی کارها را انجام داد؛ اتفاقی که الان افتاده است. این ۲۲ هزار نشر بسیاری شان کتاب چاپ نمی کنند و اگر هر سال مجوزها باطل شود، میتوان گفت سالی ۱۰ هزار مجوز نشر باطل خواهد شد. اما الان روز به روز تعدادشان بیشتر می شود. ما کشور آمارها هستیم و باید آمارها بالا باشد.
خلاصه اینکه این ناشر در گفتگو با ایسنا در رابطه با ی تأثیر تک نرخی شدن ارز و به تبع آن حذف ارز ترجیحی کاغذ بر نشر کتاب در کشورمان، اظهار داشت: بالاتر از ۴۰ سال است که صنعت نشر با کاغذ با ارز دولتی یا ارز ترجیحی درگیر است که در مقاطع مختلف سبب برهم خوردن بازار نشر شده بود؛ اوایل که فاصله قیمت کاغذ دولتی با بازار آزاد زیاد بود، خیلی ها به هوای کاغذ جواز نشر گرفتند. او در رابطه با ی اینکه با توجه به تعداد زیاد مجوزهای نشر باید در صنعت نشر و اعطای مجوز بازنگری صورت بگیرد، گفت: بارزترین شاخصه کشورمان اینست که آمار بدهد و بگوید ۲۲ هزار ناشر داریم، در حالی که در هیچ جای دنیا و اروپا هم این تعداد ناشر نداریم یا نمونه دیگر تعداد شرکتهای هواپیمایی ایران است، ما بیش از کشور چین که جمعیت میلیاردی دارد، شرکت هواپیمایی داریم. این ۲۲ هزار نشر بسیاری شان کتاب چاپ نمی کنند و اگر هر سال مجوزها باطل شود، می توان گفت سالی ۱۰ هزار مجوز نشر باطل خواهد شد.

منبع: طب اصیل