روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان در کشور

به گزارش طب اصیل به نقل از خبر آنلاین، دکتر باقر لاریجانی در نشست خبری «هفته سلامت استخوان» که امروز (۲۵ مهر) برگزار گردید، اظهار نمود: با توجه این که جامعه در راه سالمندی حرکت می کند، پوکی استخوان به مسائله مهم حوزه سلامت تبدیل گشته است؛ بدین سبب اطلاع رسانی درباره ی پوکی استخوان و راه های پیشگیری و لزوم تشخیص و درمان بموقع این بیماری از اهمیت زیادی برخوردارست.
ایسنا نوشت: او با اعلان اینکه نهادهای بین المللی در زمینه پوکی استخوان فعال می باشند، اظهار داشت: ایران، نقش جدی در زمینه فعالیتهای بین المللی در رابطه با سلامت استخوان دارد؛ به صورت مثال، کشور ما از اعضای هیأت امنای بنیاد بین المللی پوکی استخوان (IOF) است. نتایج پژوهش های پژوهشگاه نشان میدهد حدود ۳۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور به پوکی استخوان مبتلا هستند و حدود ۵۰ درصد نیز با کاهش تراکم استخوان دست وپنجه نرم می کنند. به بیانی دیگر، فقط دو نفر از هر ۱۰ نفر بالای ۵۰ سال، دارای تراکم استخوان مناسب می باشد.
او با اعلان اینکه سن از عاملهای مهم در بروز پوکی استخوان است، اشاره کرد: برمبنای سفارش های سلامت استخوان، افراد فاقد علایم و مشکلات شناخته شده نیز باید در حدود ۶۵ سالگی وضعیت سلامت استخوان خویش را بررسی نمایند. بررسی های پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران بیان کننده وضعیت نگران کننده زنان بالای ۶۵ سال است؛ چون که بخش بزرگی از زنان این گروه سنی به پوکی استخوان یا کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند.
لاریجانی درباره ی وضعیت پوکی استخوان زنان توضیح داد: اعداد و ارقام نشان میدهد حدود ۶۲ درصد زنان بالای ۶۵ سال به پوکی استخوان مبتلا هستند و میزان کاهش تراکم استخوان نیز ۳۳ درصد است و فقط پنج درصد از این گروه از زنان دارای تراکم استخوان در وضعیت طبیعی هستند.
او درباره ی وضعیت استخوان مردان بالای ۶۵ سال اظهار داشت: وضعیت مردان بالای ۶۵ سال بهتر است؛ چون که حدود ۲۰ درصد از این گروه سنی از نظر سلامت استخوان در شرایط طبیعی قرار دارند؛ به صورت معمول، مردان نسبت به زنان دیرتر با این مشکلات استخوانی مواجه می شوند.
او با اعلان اینکه نباید از اهمیت کاهش تراکم استخوان غافل شد، توضیح داد: کاهش تراکم استخوان و پوکی استخوان می توانند زمینه ساز مشکلات باشند.
لاریجانی با اعلان اینکه پوکی استخوان یک بیماری خاموش است، اظهار داشت: پوکی استخوان ممکنست تا زمان بروز شکستگی علامت مشخصی نداشته باشد؛ بدین سبب این احتمال وجود دارد فرد از وضعیت استخوان های خود اطلاعی نداشته باشد، اما یک ضربه کوچک، زمین خوردن روی فرش یا سقوط از پله ای کوتاه می تواند به شکستگی منجر شود.
این پزشک افزود: شکستگی ها که می تواند دستاوردهای جدی برای سلامت و زندگی فرد داشته باشد، موضوعی نگران کننده در ارتباط با پوکی استخوان است. حدود ۲۰ درصد بیماران سالمندی که گرفتار شکستگی استخوان لگن و ران می شوند جان خویش را در بیمارستان ها از دست می دهند. همین طور بخش قابل توجهی از اشخاصی که زنده می مانند به دیگران وابسته می شوند و توانایی برگشت به زندگی عادی و انجام امور روزمره را از دست می دهند.
او با اعلان اینکه روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان در کشور رخ می دهد، اشاره کرد: آمار و ارقام نشان میدهد شمار شکستگی های جدید حدود ۱۵۰ هزار مورد در هر سال است.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اعلان اینکه شکستگی ها بار اقتصادی هم دارد، اظهار داشت: فردی که قبل از شکستگی زندگی مستقلی داشته و به فعالیتهای روزمره و شغلی خود می پرداخته است، ممکنست بعد از آن خانه نشین شود و برای انجام ساده ترین امور شخصی مانند رفتن به سرویس بهداشتی به کمک دیگران نیاز داشته باشد.
او درباره ی افزایش احتمال شکستگی مجدد اشاره کرد: بعد از بروز نخستین شکستگی، امکان رخداد شکستگی بعدی به صورت قابل توجهی بیشتر می شود و ممکنست دو تا سه برابر شود. بر این اساس، پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران طی همکاری مشترک با وزارت بهداشت، پیگیری وضعیت بیماران را آغاز نموده تا اشخاصی که با شکستگی به بیمارستان رجوع می کنند، بعد از درمان نیز تحت مراقبت قرار گیرند و از بروز شکستگی های بعدی در آنها پیشگیری شود.
او افزود: درحال حاضر، این برنامه در چند دانشگاه علوم پزشکی و برخی بیمارستان های تهران اجرا می شود. بیمارانی که با شکستگی به بیمارستان رجوع می کنند، آموزش های لازم را دریافت می کنند و پرستاران نیز وضعیت آنها را به صورت مستمر پیگیری می کنند.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره ی آگاهی مردم از پوکی استخوان اظهار داشت: خیلی از اشخاصی که در معرض شکستگی قرار دارند، از وضعیت استخوان های خود اطلاعی ندارند. بررسی ها نشان میدهد حدود ۸۰ درصد افراد دچار پوکی استخوان از بیماری خود آگاه نیستند؛ به بیانی دیگر، حدود هشت نفر از هر ۱۰ فرد بالای ۵۰ سال دچار پوکی استخوان از ابتلای خود آگاهی ندارند.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره ی نقش رسانه ها در افزایش سواد سلامت اظهار داشت: رسانه ها باید توجه مردم را به سلامت استخوان، جلوگیری از تشدید پوکی استخوان و رعایت مراقبت ها تشویق کنند.
او درباره ی روند درمان پوکی استخوان اظهار داشت: حدودا از هر هزار نفر دچار پوکی استخوان ۸۰ نفر درمان خویش را آغاز می کنند. از جانب دیگر، حتی در بین اشخاصی که درمان را آغاز می کنند، قطع درمان مساله مهمی است؛ به صورتی که تقریباً نیمی از افراد بالای ۵۰ سال که درمان را شروع می کنند، بعد از مدتی آنرا رها می کنند. این مشکل تنها مختص ایران نیست و در کشورهای دیگر نیز وجود دارد.
او درباره ی پیشرفت شیوه های تشخیص پوکی استخوان اظهار داشت: درحال حاضر، شیوه های محاسباتی و ابزارهای تشخیصی مختلفی در کشور و جهان درحال توسعه است که به کمک این تکنیک ها با بهره گیری از اطلاعات افراد می توان خطر پوکی استخوان را ارزیابی کرد؛ تعدادی از این تکنیک ها به دستگاه نیاز دارند و برخی نیز بدون استفاده از دستگاه قابل انجام هستند.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اعلان اینکه تجهیزات تشخیص پوکی استخوان عموما در شهر های بزرگ و مراکز استان ها متمرکز است، اشاره کرد: توزیع دستگاههای سنجش تراکم استخوان در کشور چندان منطقی نیست. بنابراین، در صورت ورود تجهیزات جدید، توزیع باید برمبنای نیاز مناطق و با برنامه ریزی مناسب تری صورت گیرد.
لاریجانی درباره ی سطح آگاهی مردم از پوکی استخوان، اظهار داشت: آگاهی عمومی درباره ی این بیماری در سطح متوسط و در بعضی موارد ضعیف است. یکی از اشکالات نیز انتشار اطلاعات نادرست درباره ی راه های پیشگیری و درمان پوکی استخوان است؛ اطلاعاتی که به شکل پراکنده در رسانه ها و منابع مختلف منتشر می شود. همین طور برخی باورهای نادرست درباره ی مصرف کلسیم مانند این مساله که مصرف کلسیم به صورت کلی باعث ایجاد سنگ کلیه می شود، درست نیست.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: کلسیم برای سلامت استخوان، بخصوص در سنین بالا، اهمیت زیادی دارد و اشخاصی که نمی خواهند از مکمل استفاده کنند، باید از راه مواد غذایی نیاز خویش را تامین کنند. شیر و ماست از منابع کلسیم هستند و هر لیوان شیر حدود ۳۰۰ میلی گرم کلسیم دارد.
لاریجانی درباره ی سفارش های غیرعلمی در زمینه جایگزین کردن برخی مواد غذایی با منابع اصلی کلسیم توضیح داد: مصرف مواد غذایی مختلف به صورت مثال عسل و سنجد می توانند در رژیم غذایی جایگاه خویش را داشته باشد؛ اما این که بتوانند نیاز بدن به کلسیم را به صورت کامل از این طریق تامین کرد، موضوعی است که باید با شواهد علمی بررسی شود.
لاریجانی درباره ی درمان پوکی استخوان اظهار داشت: این تصور که پوکی استخوان اساساً درمان ناپذیر است، نادرست است. درمان های پایه، همچون تامین کلسیم و ویتامین D می توانند به برطرف نمودن قسمتی از نیازهای اساسی بدن کمک کنند. همین طور برای اشخاصی که گرفتار کاهش تراکم استخوان یا پوکی استخوان شده اند، درمان های دارویی مختلفی وجود دارد.
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره ی دسترسی به داروها در کشور اظهار داشت: خوشبختانه، خیلی از داروهای در رابطه با درمان پوکی استخوان در داخل کشور تولید می شوند و امکان دسترسی به درمان های مورد نیاز بیماران وجود دارد. هزینه این داروها نیز در مقایسه با خیلی از داروهای دیگر چندان بالا نیست.
رئیس پژوهشگاه غدد در قسمت دوم این جلسه خبری درباره ی پوشش بیمه ای خدمات و داروهای پوکی استخوان اظهار داشت: داروهای متداول این بیماری تحت پوشش بیمه قرار دارند، اما این احتمال وجود دارد برخی داروها بازهم از پوشش بیمه ای برخوردار نباشند. همین طور خدمات سنجش تراکم استخوان برای برخی گروه ها تحت پوشش بیمه قرار دارد و این خدمات از راه بیمه تامین اجتماعی و خدمات درمانی عرضه می شود؛ در عین حال، تمام مراکز خصوصی این پوشش را نمی پذیرند.
او در جواب پرسشی درباره ی عوارض طولانی مدت کورتون اظهار نمود: استفاده طولانی مدت برخی داروها می توانند خطر پوکی استخوان و بروز مشکلات دیگر را بالا برند، اما این مساله به معنای لزوم قطع مصرف این داروها نیست. به صورت مثال، برخی بیماران دچار بیماری های روماتیسمی ناچار به استفاده از این داروها هستند و تصمیم گیری درباره ی مصرف آنها باید با نظر پزشک صورت گیرد. همین طور در مواردی که کورتون برای مدت طولانی تجویز می شود، می توان با تجویز داروهای مناسب از بروز پوکی استخوان پیشگیری کرد.
لاریجانی درباره ی جلوگیری از شکستگی اظهار داشت: اهمیت مبحث جلوگیری از زمین خوردن در سالمندان باید در کانون توجه قرار گیرد. شکننده تر شدن استخوان ها در سنین بالا سبب می شود که حتی زمین خوردن های ساده به شکستگی های جدی منجر شود. برمبنای این شرایط، ایمن سازی محیط خانه، توجه به شرایط محیط خارج از منزل و فراهم کردن حمایت های موردنیاز برای سالمندان همچون اقداماتی است که می تواند خطر زمین خوردن را کم کند. همین طور انجام فعالیت بدنی و ورزش در سنین بالا برای حفظ سلامت استخوان ها و عضلات اهمیت دارد.
لاریجانی درباره ی دستاوردهای مصرف فست فود بر سلامت استخوان اظهار داشت: نتایج مطالعات مختلف بین المللی نشان میدهد مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده می تواند خطر پوکی استخوان را افزایش دهد. در مقابل، دریافت پروتئین کافی، مصرف لبنیات و موادغذایی حاوی کلسیم و ویتامین D و همین طور مصرف ماهی می تواند به تامین نیازهای بدن کمک نماید.
او درباره ی دستاوردهای اعتیاد بر سلامت استخوان ها اظهار داشت: اعتیاد و مصرف هرگونه موادمخدر می تواند سلامت استخوان را تحت تأثیر قرار دهد. در مجموع، تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، ورزش و پرهیز از اعتیاد از مهم ترین عوامل قابل اصلاح برای جلوگیری از پوکی استخوان به شمار می روند. مصرف زیاد فست فودها و نوشابه های قندی نیز همچون عادت های غذایی نامناسبی هستند که می توانند بر سلامت استخوان اثر منفی بگذارد.
او درباره ی درمان پوکی استخوان اظهار داشت: روش درمان بیماری به وضعیت بیمار و شدت بیماری بستگی دارد. اشخاصی که هنوز به مرحله پوکی استخوان نرسیده اند و با کاهش تراکم استخوان مواجهند، اصلاح تغذیه، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، ورزش و پرهیز از عوامل صدمه رسان می تواند به جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک نماید. بیمارانی که به پوکی استخوان مبتلا شده اند، شدت بیماری و سابقه شکستگی در انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
او درباره ی دسترسی به داروها اظهار داشت: داروهای خوراکی و تزریقی برای درمان پوکی استخوان در کشور در دسترس می باشد و قسمتی از این داروها نیز تولید داخل هستند.
لاریجانی با اعلان اینکه آمورش تغذیه صحیح باید از سنین پایین شروع شود، اظهار داشت: دریافت کافی کلسیم و ویتامین D در دوران قبل از بلوغ و بلوغ برای بهبود کیفیت استخوان اهمیت دارد. قرار گرفتن متعادل در معرض نور خورشید نیز به ساخت ویتامین D در بدن کمک می نماید. در این حوزه، حدود ۱۵ دقیقه قرار گرفتن دست ها و صورت در معرض نور خورشید، با رعایت احتیاط های لازم و پرهیز از ساعات اوج تابش در کانون توجه قرار گیرد.
لاریجانی اظهار داشت: مصرف بیشتر از اندازه ویتامین D نیز می تواند برای بدن مشکل ساز باشد و دریافت این ویتامین باید متناسب با سن و نیاز فرد صورت گیرد.

منبع: طب اصیل