میوه را ناشتا بخوریم یا نه؟
به گزارش طب اصیل به نقل از خبر آنلاین از همشهری آنلاین، خیلی ها ما را از خوردن بعضی میوه ها – بخصوص میوه های شیرین تر مثل موز، انگور و انبه – با معده خالی می ترسانند و می گویند خوردن میوه در این شرایط می تواند قند خون را ناگهان بالا ببرد و حتی در بلند مدت خطر دیابت را افزایش دهد.
خیلی ها هم سفارش می کنند که اگر قصد خوردن میوه ناشتا دارید، حتماً آنها را همراه پروتئین یا مغزها بخورید تا قند خون تان گرفتار نوسان نشود. اما این سفارش ها تا چه حد علمی هستند؟
ناشتا بودن، مساله اصلی نیست
پزشکان در رابطه با مصرف میوه ها با معده خالی یا در وعده ناشتا، لیستی از میوه های ممنوعه ارایه نمی کنند. آنها می گویند مساله اصلی، ناشتا بودن نیست؛ بلکه مقدار کربوهیدرات، فیبر، شکل مصرف میوه و وضعیت قند خون فرد است.
دکتر علیرضا استقامتی، فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در این زمینه می گوید: «میوه به هر صورت حاوی قند فروکتوز است و می تواند قند خون را بالا ببرد. اما در فرد سالم چه میوه را ناشتا بخورد و چه در هر زمان دیگری مصرف کند، بدن معمولا می تواند این افزایش را به خوبی کنترل و به محدوده طبیعی برگرداند.»
به گفته استقامتی در فرد سالم، لوزالمعده طبیعی می تواند انسولین مورد نیاز را بموقع ترشح کند و قند خون را کنترل کند. ازاین رو خوردن میوه با معده خالی به خودی خود مشکلی ایجاد نمی نماید. اما شرایط در افراد دچار دیابت متفاوت می باشد. در دیابت نوع ۲، به علت مقاومت به انسولین و اختلال در ترشح آن، کنترل افزایش قند خون دشوارتر است. با این وجود، اگر میوه در حد مجاز مصرف شود، فرد دچار دیابت نوع ۲ هم می تواند آنرا در صبحانه یا حتی به شکل ناشتا مصرف کند.
این متخصص غدد می گوید: «در مجموع، میوه ای وجود ندارد که مصرف آن در حالت ناشتا برای فرد ممنوع باشد. به عنوان نمونه، به فرد دچار دیابت گفته می شود که می تواند در طول روز ۳ واحد میوه مصرف کند و هر میوه را به مقدار مشخصی بخورد. اگر مصرف میوه در همین حد باشد، ناشتا بودن یا نبودن تفاوتی ایجاد نمی نماید. در خیلی از کشورها مردم عادت دارند میوه را در وعده صبحانه یا بامداد ها مصرف کنند و اتفاقا این کار به علت فیبر، ویتامین ها و املاح موجود در میوه، قسمتی از یک رژیم غذایی سالم می باشد.»
میوه های شیرین را حتماً باید همراه پروتئین بخوریم؟
یکی از سفارش های رایج برای کنترل قند خون اینست که میوه حتما همراه یک ماده پروتئینی یا مغزها مصرف شود تا قند خون ناگهان بالا نرود. اما آیا برای خوردن میوه چنین الزامی وجود دارد؟ استقامتی در این زمینه می گوید: «در فرد سالم چنین ضرورتی وجود ندارد. چون همانطور که گفتم، لوزالمعده طبیعی می تواند خودش افزایش قند خون را جبران کند. کلا فیبر موجود در بعضی مواد غذایی مثل میوه ها و سبزیجات می تواند جذب مواد غذایی را تا حدی به تأخیر بیندازد و درنتیجه قند خون هم دیرتر افزایش پیدا کند.»
به گفته این متخصص غدد، «مواد غذایی چرب هم می توانند سبب تأخیر در تخلیه معده شوند و درنتیجه افزایش قند خون را به تأخیر بیندازند. حتی خوردن کَره سبب می شود قند خون دیرتر بالا برود. یعنی ممکنست بجای این که قند خون بطورمثال یک ساعت بعد افزایش پیدا کند، دو ساعت بعد بالا برود. این مساله برای افرادی که انسولین تزریق می کنند اهمیت بیشتری دارد. چون اگر افزایش قند خون به علت مصرف چربی یا فیبر با تأخیر اتفاق بیفتد، ممکنست اثر انسولین زودتر تمام شود. بنابراین فرد مجبور است انسولین را در دو نوبت تزریق کند؛ بخشی پیش از غذا و بخش دیگر حدود دو ساعت بعد غذا تا افزایش دیرتر قند خون پوشش داده شود.»
او تاکید می کند که «مصرف پروتئین، فیبر یا چربی در کنار میوه به این معنا نیست که قند خون دیگر افزایش پیدا نمی نماید. بلکه فقط زمان افزایش آن به تأخیر می افتد.»
در مجموع، داشتن دیابت به مدلول حذف میوه از رژیم غذایی نیست. فرد دچار دیابت می تواند میوه مصرف کند، اما باید مقدار کربوهیدرات آن و وضعیت کنترل قند خون خویش را درنظر بگیرد. استقامتی در این رابطه می گوید: «فرد دچار دیابت اگر میوه را در مقدار مجاز مصرف کند، ناشتا بودن به خودی خود مانعی برای مصرف میوه نمی باشد. با این وجود، میزان و نوع میوه و وضعیت کنترل قند خون فرد باید درنظر گرفته شود.»
کدام میوه ها انتخاب های بهتری هستند؟
اگر فردی ترجیح می دهد پیش از صبحانه میوه بخورد، انتخاب میوه های کامل و پرفیبر می تواند گزینه مناسبی برای او باشد. انواع توت، توت فرنگی، سیب، گلابی، کیوی و پرتقال همچون انتخاب هایی هستند که معمولا برای کنترل بهتر قند خون مناسب ترند. البته این به مفهوم آن نیست که این میوه ها خاصیت درمانی در حالت ناشتا دارند. خوردن یک سیب با معده خالی مزیت ویژه ای برای جلوگیری از دیابت نسبت به خوردن همان سیب در زمان دیگری ندارد. آن چه اهمیت دارد، مقدار مصرف است.
میوه هایی مانند انگور، موز رسیده، انبه، آناناس و هندوانه در صورت مصرف حجم زیاد می توانند کربوهیدرات قابل توجهی وارد بدن کنند و قند خون را بیشتر بالا ببرند. ازاین رو مسئله، ممنوعیت این میوه ها نیست. بلکه میزان مصرف است که اهمیت دارد.
منبع: tebeasil.ir
